Kimyasal Üretim Tesislerinde Baca Korozyonu ve Sızıntı Riski: İçerideki “Asit Yağmuru”
Kimya endüstrisinde, bacalar ve havalandırma kanalları sadece “kirli havayı” taşımaz; sülfürik asit, hidroklorik asit, solvent buharları ve kostik gibi son derece agresif kimyasalları tahliye eder. Bu kimyasallar, kanalın içinde yoğuştuğunda (Condensation), metal yüzeylerde adeta bir “Asit Yağmuru” etkisi yaratır.
Sonuç? Korozyon (Paslanma ve Aşınma).
Bir restoran bacasındaki yağ kirliliği yangın riski yaratırken; bir kimya tesisindeki korozyon, bacanın delinmesi, zehirli gaz sızıntısı ve yapısal çökme riski yaratır.
Servis Bakımı olarak; Tuzla Kimya Sanayicileri OSB, Gebze Plastikçiler OSB ve Dilovası gibi sanayi bölgelerindeki tesislerin en büyük sorununu, yani korozyonu yönetiyoruz. Bacalarınızı sadece temizlemiyor, kalınlık ölçümleri ve sızdırmazlık testleri ile tesisinizi büyük bir çevre felaketinden koruyoruz.
Korozyon: Bacanın “İçten İçe” Erimesi
Standart galvaniz veya paslanmaz çelik kanallar bile, doğru bakım yapılmazsa kimyasal saldırıya dayanamaz.
1. Asit Buharı ve Pitting (Çukurcuk) Korozyonu
Özellikle galvaniz ve kaplama tesislerinde, asit banyolarından çıkan buharlar bacada birikir.
Bu birikim temizlenmezse, metalin yüzeyinde mikroskobik çukurlar (Pitting) açmaya başlar.
Dışarıdan bakıldığında baca sağlam görünür; ancak içeriden “kağıt gibi” incelmiştir.
2. Sızıntı ve İSG Riski
Korozyonun ilerlemesi, kanalın birleşim yerlerinde (Flanşlarda) veya dirseklerde delinmelere yol açar.
Tehlike: Bacadan atılması gereken zehirli veya boğucu gazlar, bu deliklerden fabrika içine (üretim sahasına) geri sızar.
Sonuç: Çalışanlarda akut zehirlenmeler, solunum yolu yanıkları ve uzun vadede meslek hastalıkları.
3. Çevre Cezaları ve Emisyon Kaçağı
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı denetimlerinde, bacanın tepesinden çıkan dumana bakılır. Ancak bacanız delikse, emisyonun bir kısmı bacadan çıkmadan atmosfere veya toprağa karışır.
Bu bir “Emisyon Bypass”ıdır (Kaçak) ve tespit edildiğinde işletmeye çok ağır idari para cezaları ve kapatma yaptırımı uygulanır.
Servis Bakımı: Endüstriyel “Check-Up” ve Temizlik
Kimyasal tesislerde temizlik, su ve sabunla yapılmaz. “Nötralizasyon” ve “Teknik Analiz” gerektirir.
Kimyasal Nötralizasyon Temizliği
Bacanın içindeki asidik veya bazik kalıntıları, karşıt kimyasallarla (Örn: Asidik birikim için alkali köpük) tepkimeye sokarak nötralize ediyoruz.
Böylece korozyon sürecini durduruyor ve metalin ömrünü uzatıyoruz.
Ultrasonik Kalınlık Ölçümü (NDT)
Gözle görülemeyen incelmeleri tespit etmek için teknolojiyi kullanıyoruz.
Temizlik sonrası, bacanın kritik noktalarından (Dirsekler, fan girişleri) Ultrasonik Kalınlık Ölçüm Cihazı ile metal kalınlığını ölçüyoruz.
“Bacanızın et kalınlığı 3mm’den 1mm’ye düşmüş, acil değişim gerekir” şeklinde rapor vererek, olası bir çökme kazasını önceden haber veriyoruz.
Scrubber (Gaz Yıkayıcı) Bakımı
Kimyasal tesislerin olmazsa olmazı Scrubber ünitelerinin dolgu malzemelerini (Packing) ve nozullarını temizliyoruz. Tıkanmış bir Scrubber, gazı tutamaz ve emisyon limitlerini aşmanıza neden olur.
Örnek Vaka: Gebze’de Bir Galvaniz Fabrikası
Gebze OSB’de faaliyet gösteren bir sıcak daldırma galvaniz fabrikasında, asit havuzlarının olduğu bölümde çalışan işçilerde sürekli “burun kanaması ve geniz yanması” şikayeti vardı. Havalandırma çalışıyordu ancak içeride koku vardı.
Servis Bakımı Analizi: Yaptığımız duman testinde ve robotik incelemede; asit buharını taşıyan ana emiş kanalının alt kısmında, korozyon nedeniyle 2 metre boyunca “kılcal çatlaklar” ve delikler oluştuğu görüldü. Fan havayı çekiyor, ancak deliklerden tekrar içeriye asit buharı basıyordu.
Müdahale: Hasarlı kanal bölümü değiştirildi. Diğer hatlar nötralize edilerek yıkandı. Scrubber ünitesinin tıkalı nozulları açıldı.
Sonuç: İç ortam hava kalitesi (VOC ve Asit değerleri) yasal sınırlara döndü. İşçi şikayetleri bıçak gibi kesildi.
Sıkça Sorulan Sorular
Kimyasal temizlik için fabrikayı durdurmalı mıyız? Genellikle evet. Kimyasal riskler nedeniyle, bakım yapılacak hattın durdurulması ve kilitlenmesi (LOTO) gerekir. Planlı bakım duruşlarında (Shutdown) veya hafta sonlarında hizmet veriyoruz.
Plastik (PP/PE) kanallarda korozyon olur mu? Plastik kanallar aside dayanıklıdır ancak statik elektrik yüklenmesi ve “Çatlama” riski taşırlar. Ayrıca biriken kimyasal tortular, plastik kanalların içinde kristalleşerek ağırlık yapar ve askı sistemlerini koparabilir. Temizlik onlar için de şarttır.
Personeliniz kimyasal risklere karşı donanımlı mı? Kesinlikle. Ekiplerimiz “Tam Yüz Gaz Maskesi”, “Kimyasal Tulum (Tyvek)” ve aside dayanıklı eldivenlerle çalışır. MSDS (Malzeme Güvenlik Bilgi Formu) okumayı bilen sertifikalı personelimiz vardır.
Uzman Görüşü
Uzman Görüşü: “Bacanızın Altı Çürük Olabilir”
“Kimya tesislerinde yöneticiler genellikle bacanın dış görünüşüne aldanır. Dışarıdan pırıl pırıl görünen bir paslanmaz çelik baca, içeriden asit buharı yiye yiye ‘yumurta kabuğu’ kıvamına gelmiş olabilir. Bir fırtınada veya titreşimde o bacanın üretim hattının üzerine çökmesi an meselesidir. Korozyonla mücadele etmenin tek yolu, o asidik tabakayı düzenli olarak temizlemek ve metali ölçmektir.”
— Endüstriyel
Tesisinizi ve Çevreyi Koruyun
Kimyasal üretiminizin sessiz tanıkları olan bacalarınızı ihmal etmeyin. Korozyonu durdurmak, sızıntıyı önlemek ve İSG risklerini yönetmek için profesyonel destek alın.
Kimya tesislerine özel Risk Analizi, Kalınlık Ölçümü ve Temizlik Teklifi için bize ulaşın.
